De Grote Terreur onder Jozef Stalin

Op 6 juli 2007 werd op de oude website van Lux et Libertas het onderstaande artikel gepubliceerd. Bij deze de herpublicatie.

In Trouw staat vandaag een artikel van Jelle Brandt Corstius over de Grote Terreur onder Jozef Stalin. Deze terreurcampagne begon officieus in 1934, toen de Leningradse partijfunctionaris Sergej Kirov werd vermoord. Stalin greep die gebeurtenis aan voor een grootschalige slachting onder de bevolking van de Sovjet-Unie. Aanvankelijk waren de slachtoffers vooral politieke figuren, zoals Grigori Zinovjev en Lev Kamenev. Dat veranderde toen Stalin in 1936 Genrich Jagoda — de directeur van NKVD (de voorloper van de binnenlandse veiligheidsdienst KGB) — verving door Nikolai Jezjov:

Onder Jezjov verbreedde de groep verdachten zich in feite tot de hele bevolking van de Sovjet-Unie. Elke Sovjetrepubliek kreeg een quotum opgelegd van te berechten mensen; nu was niemand veilig meer. Trojka’s – drietallen van NKVD-officieren – werden alle hoeken van het land ingestuurd om te ’berechten’ en te executeren, kinderen kregen een beloning als zij hun ouders verklikten.

Trotskisme, spionage voor kapitalistische landen, sabotage: de lijst van verzonnen beschuldigingen werd almaar langer en absurder. Esperantolezers, sporters die deelnamen aan internationale competities en postzegelverzamelaars werden als verraders bestempeld. Eén man werd gearresteerd omdat hij de broer was van de vrouw die dagelijks de melk kwam brengen bij de Duitse consul, een andere man omdat hij had gezegd dat het Fins meer naamvallen had dan het Russisch.

In zijn artikel beschrijft Brandt Corstius overigens wat met de nu 66-jarige Jevgeni Sirotinin en zijn familie gebeurde. Zijn grootvader werd geëxecuteerd, zijn vader stierf van de honger in een kamp in Kazachstan en Jevgeni zelf werd samen met zijn moeder naar Kazachstan gedeporteerd. Daar woonden moeder en zoon twaalf jaar in een barak met een aantal andere gedeporteerde families. Uiteindelijk wisten zij in 1953, kort na de dood van Stalin, naar Moskou terug te keren. Het familiegeschiedenis van Sirotinin is typerend voor de terreur onder Stalin:

’Eén dode is een tragedie. Een miljoen doden is een statistisch gegeven’, zei Stalin ooit. In het monumentale werk The Great Terror komt historicus Robert Conquest tot een totaal van 17 à 18 miljoen doden. Tel daar de slachtoffers van de collectivisatie, de hongersnood, en de terreur onder Beria bij op, dan komt het totaal aantal doden op 40 miljoen.

En terwijl in elk gehucht wel een monument staat voor de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog - in het Russisch de Grote Vaderlandse Oorlog genoemd - moeten de slachtoffers van de politieke repressie onder het communistische regime het doen met een enkele zwerfkei, op het plein voor het hoofdkantoor van de vroegere KGB.

De misdaden die onder het regime van Stalin plaatsvonden waren in 1953 — toen Stalin overleed — al jarenlang in het Westen bekend, al wilden veel Westerse communisten deze misdaden niet geloven.

In de jaren zeventig van de vorige eeuw was er in het Westen zo veel betrouwbare informatie over de misdaden die onder Stalin hadden plaatsgevonden, dat zelfs veel communisten niet graag aan Stalin herinnerd wilden worden. Dat gold echter niet voor Daan Monjé en consorten. Monjé richtte samen met onder meer Koos van Zomeren in 1971 de Kommunistische Partij Nederland/Marxisties Leninisties op (de fonetische spelling — bijvoorbeeld "socialisties" in plaats van "socialistisch" — was toen populair in linkse kringen). Een jaar later werd de naam van de partij veranderd in Socialistiese Partij (tegenwoordig Socialistische Partij), omdat die naam wat gematigder over kwam. De ideologie bleef echter onveranderd communistisch, met als grote voorbeeld de Chinese massamoordenaar Mao Tse-tung (die onder apparatsjiks van de Socialistische Partij overigens nog steeds populair is, zo bleek recent). De bewondering voor Mao betekende echter niet dat Stalin door de lieden van de SP niet werd vereerd. Tot 1977 werden de lezers van het partijblad De Tribune maandelijks getrakteerd op redactionele aansporingen om Stalin-klassiekers als Over het dialectisch en historisch materialisme en Over de partij bij de SP te bestellen. Tot en met 1974 was zelfs het hoofd van Stalin (samen met de hoofden van Marx, Engels, Lenin en Mao) verwerkt in het logo van het blad.

Een van de vaste lezers van De Tribune destijds was Jan Marijnissen, die begin jaren zeventig lid van de SP was geworden. Hij zou er goed aan doen het eerder genoemde boek The Great Terror van de historicus Conquest te lezen en zijn politieke standpunten in de jaren zeventig van de vorige eeuw te overdenken.


_____

Interview met Stasi-informant in partijblad SP

.
Op 5 april 2007 werd op de oude website van Lux et Libertas het onderstaande artikel gepubliceerd. Bij deze de herpublicatie.

Afgelopen maandag publiceerde Lux et Libertas een artikel over De Tribune, het partijblad van de Socialistische Partij (SP). Wij wezen op het foute verleden van het blad, waarin bijvoorbeeld Sovjet-dissidenten als "fascistoïde personen" werden bestempeld. Dat De Tribune dat foute verleden niet geheel achter zich heeft gelaten blijkt uit een interview met Lothar Bisky in de meest recente uitgave van het SP-partijblad. Bisky is de voorzitter van Die Linkspartei [tegenwoordig Die Linke, red.], een fusiepartij van de PDS (de opvolger van de Oostduitse SED) en de WASG (een verzameling van West-Duitse socialisten en communisten). Het Parool publiceerde op 31 augustus 2005 een artikel over Die Linkspartei, waarin onder meer het volgende stond:

De Linkspartei heeft tenminste elf voormalige medewerkers van de Staatssicherheit, de binnenlandse veiligheidsdienst van de voormalige DDR, kandidaat gesteld voor het Duitse parlement. Dat blijkt uit onderzoek van de Duitse tv-zender ZDF.

In het programma Frontal21 werden gisteravond bekende namen genoemd als die van partijvoorzitter Lothar Bisky, de voormalige rector magnificus van de Berlijnse Humbolt-Universiteit Heinrich Fink, en de chansonnier Diether Dehm. Ze staan kandidaat bij de verkiezingen van volgende maand.

Fink bijvoorbeeld is in 1991 als rector ontslagen wegens 'onofficiële medewerking' met de Stasi, zoals de gevreesde geheime dienst in de Oost-Duitse communistische dictatuur werd genoemd. Later bevestigden een rechtbank en het Bondsgerechtshof de rechtmatigheid van het ontslag. Hij heeft, oordeelden de rechters, zijn eigen studenten aan de Stasi verraden.

Lothar Bisky, die naar eigen zeggen "al een jaar of acht goede contacten met de SP" heeft, was in Nederland en De Tribune vond dat een goed moment om hem te interviewen. De stijl van het interview is nauwelijks kritisch te noemen, al wordt Bisky wel aangesproken op zijn activiteiten voor de Stasi. In zijn antwoord ontkent Bisky echter dat hij voor de Stasi heeft gespioneerd. Die ontkenning is volgens Joachim Gauck niet ongewoon. In het eerder genoemde artikel in Het Parool zegt laatstgenoemde:

Voor dit soort figuren hoort liegen bij de presentatie van zichzelf. Liegen en verdraaien zijn typisch voor de soort. Maar de Staatssicherheit was geen vrijblijvend apparaat. Als hun activiteit is gedocumenteerd, heeft ze ook plaatsgevonden.

Gauck kan het weten, want hij was na de val van de DDR een tijd lang directeur van de organisatie die namens de Bondsrepubliek de Stasi-archieven beheerde.

Feit is dat Lothar Bisky in de Stasi-archieven als "Inoffizieller Mitarbeiter (IM)" voorkomt. Een IM was geen officiële agent van de Stasi, maar een informant. Bisky geeft in Duitse media toe dat hij in de Stasi-archieven weliswaar als IM voorkomt, maar beweert dat hij nooit voor de geheimdienst heeft gespioneerd. Dat is volgens deskundigen een ongeloofwaarde bewering.

Ongeacht of Bisky daadwerkelijk voor de Stasi heeft gespioneerd, hij was hoe dan ook een echte DDR-apparatsjik. Zo pleitte hij voor inzet van "massamedia" voor het "communistisch opvoeden" van burgers. Dat Bisky nog altijd sympathie voor het communisme heeft, blijkt ook uit het interview in De Tribune. Zo zegt Bisky onder meer:

Ik herhaal het nog maar eens: Duitsland is diep anticommunistisch. Niet het Oosten, want daar weten de mensen wat het communisme was. Voor tweederde van de mensen in Oost-Duitsland is socialisme iets positiefs. Maar voor hen die het níét meegemaakt hebben, is het iets bijzonder negatiefs.

Schijnbaar vindt Lothar Bisky anticommunisme dus een slechte zaak. Duitsland is overigens helemaal niet zo anticommunistisch als hij beweert. In de Duitsland wordt veel aandacht besteed aan de misdaden tijdens nazi-Duitsland, maar voor de misdaden tijdens de DDR is veel minder aandacht.

Bisky is overigens ook positief over het Chinese communisme:

Ik ben onlangs in China geweest. Shanghai en Peking, maar ook het platteland, zíjn enorm in ontwikkeling. Goed, het land heeft ontelbare problemen en ik zal geen enkel probleem bagatelliseren. Ik denk dat ook de politieke leiding weet hoe erg het met het milieu gesteld is en welke sociale misstanden er plaatsvinden. Maar kennelijk is het communisme hier toch ook in staat om productieve krachten te ontwikkelen.

De voormalige DDR-apparatsjik wil schijnbaar niet zien dat het in China pas economisch beter gaat sinds het regime meer economische vrijheid (lees: kapitalisme) heeft toegestaan.

Het interview in De Tribune is een typisch gesprek van gelijkgestemden. De interviewers Rob Janssen en Elma Verhey laten duidelijk blijken dezelfde denkbeelden als Lothar Bisky te hebben. Dat zegt heel veel over het partijblad van de SP, zeker omdat Elma Verhey de hoofdredacteur van het blad is.

_____

SP verheerlijkte Stalin en Mao

.
Op 2 april 2007 werd op de oude website van Lux et Libertas het onderstaande artikel gepubliceerd. Destijds luidde de titel Het partijblad van de SP blijft 'De Tribune' heten. Bij deze de herpublicatie, onder de nieuwe titel SP verheerlijkte Stalin en Mao.

SP'ers van het eerste uur kunnen opgelucht adem halen. Hun partijblad behoudt de naam De Tribune. Vorig jaar werd er nog over nagedacht om de naam te veranderen, omdat die te veel associaties oproept met de Communistische Partij van Nederland (CPN). De Tribune was voor de Tweede Wereldoorlog namelijk ook de naam van het partijblad van de CPN. Bovendien roept de naam associaties op met ongure communistische regimes. De Socialistische Partij, die sowieso al een fout communistisch verleden heeft, liet vorig jaar in haar partijblad blijken dit soort associaties niet al te prettig te vinden.

In de meest recente HP/De Tijd kan men echter lezen dat Elma Verhey, hoofdredacteur van het SP-partijblad, vindt dat het blad De Tribune mag blijven heten. HP/De Tijd baseert zich daarbij op een artikel in De Tribune van maart dit jaar. Volgens Verhey zou het socialistische maandblad nagenoeg vrij van communistische smetten zijn geweest: "(...) er is in déze serie Tribunes geen goed woord over bijvoorbeeld Stalin gevallen."

De bewering van Elma Verhey is echter niet waar. Tot 1977 werden de lezers van De Tribune maandelijks getrakteerd op redactionele aansporingen om Stalin-klassiekers als Over het dialectisch en historisch materialisme en Over de partij bij de SP te bestellen. Tot en met 1974 was het hoofd van Stalin (samen met de hoofden van Marx, Engels, Lenin en Mao) verwerkt in het logo van het blad. Dat meldde HP/De Tijd vorig jaar al, toen men onder de titel Control & delete aandacht besteedde aan de geschiedenis van De Tribune. Men moet daarbij beseffen dat de misdaden van Stalin in de jaren zeventig al decennia lang bekend waren.

In hetzelfde artikel in HP/De Tijd (21 juli 2006) werd ook gemeld dat in 1976, toen Mao overleed, de partijleiding van de SP een rouwtelegram naar de Chinese ambassade stuurde. Dat telegram werd in De Tribune gepubliceerd. Mao, net als Stalin een communistische massamoordenaar, werd door de SP destijds bewonderd. Toen de Socialistische Partij in 1972 werd opgericht (toen werd de naam overigens nog fonetisch geschreven als Socialistiese Partij) was haar ideologie immers vooral door het maoïsme beïnvloed. Daaraan zou jaren niets veranderen.

Een andere misdadig standpunt van de SP in de jaren zeventig heeft betrekking tot haar houding jegens Sovjet-dissidenten. Nog in 1977 werden Andrej Sacharov en Aleksandr Solzjenitsyn door De Tribune omschreven als "fascistoïde personen".

_____